Trung Quốc sắp dẫn đầu ngành sản xuất ô tô điện của châu Âu

Các nhà sản xuất pin xe điện chiếm ưu thế lớn tại châu Âu

Theo Nhịp sống thị trường, châu Âu là trung tâm sản xuất động cơ đốt trong của toàn cầu trong suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, sau khi ngành ô tô chuyển sự chú ý sang xe điện, Trung Quốc đã nổi lên như một công xưởng sản xuất pin toàn cầu.

Một phân tích của nhà cung cấp dữ liệu Benchmark Minerals cho thấy năng lực sản xuất của châu Âu dự kiến sẽ đứng đầu thế giới vào năm 2031. Thế nhưng, các nhà hoạch định chính sách và các CEO trong ngành này lại cảm thấy lo lắng.

Trung Quốc phát triển ngành sản xuất ô tô khá muộn, do đó khó cạnh tranh được với châu Âu và Mỹ về công nghệ động cơ. Tuy nhiên, xu hướng dùng xe điện đang giúp Trung Quốc có cơ hội để vượt mặt những trung tâm sản xuất ô tô truyền thống.

Đối với một chiếc xe điện, có khoảng 40% giá trị nằm ở pin, do đó nước nào cung cấp pin phù hợp sẽ thống trị được nhiều thị trường. 

Benchmark Minerals cho rằng công suất sản xuất pin của Trung Quốc sẽ đạt mức 322 gigawatt/giờ (GWh) tại châu Âu đến năm 2031. Trong khi đó, Hàn Quốc xếp thứ 2, rồi đến Pháp và Thụy Điển. Nhờ nhà máy Tesla ở Berlin, Mỹ đứng vị trí thứ 5, tiếp theo đó là Đức, Na Uy và Anh.

Ngoài thông tin về hoạt động sản xuất pin, hàng loạt thương hiệu Trung Quốc như Nio, BYD, đến Great Wall, cũng lên kế hoạch tăng trưởng doanh số mạnh tại châu Âu. Theo đó ngày càng có nhiều nhà máy pin dùng công nghệ của quốc gia tỷ dân.

Theo dự đoán của Schmall, điều đó thúc đẩy hoạt động đổi mới tại châu Âu. Ông cho rằng việc Trung Quốc thống trị thị trường pin xe điện tại châu Âu vừa là rủi ro vừa là cơ hội.

Đi đầu trong số các nhà sản xuất châu Âu là VW, khi hãng này đang cố gắng tăng dung lượng của pin và giảm sự phụ thuộc vào những nhà cung cấp bên ngoài. Theo kế hoạch, công ty này sẽ xây dựng 1 nhà máy tại Bắc Mỹ và 5 nhà máy tại châu Âu. Tuy nhiên, trong khi chờ, họ đã ký thỏa thuận cung cấp với CATL của Trung Quốc. Đây là nhà sản xuất pin lớn nhất toàn cầu.

Trung Quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ngành sản xuất ô tô của châu Âu. Đây là kết quả của những thỏa thuận cung cấp cho các hãng sản xuất ô tô trong khu vực.

Nếu như CATL là nhà cung cấp cho Mercedes và VW, thì BYD có thỏa thuận với Stellantis. Chi nhánh sản xuất pin do Envision của Trung Quốc hậu thuẫn Envision AESC là nhà cung cấp của Nissan Anh, có thể sẽ có thêm các cơ sở sản xuất tại Tây Ban Nha và Pháp.

Theo nhận định của Nuria Gisbert Trejo - Tổng Giám đốc của CIC Energigune, viện nghiên cứu về dự trữ năng lượng của Tây Ban Nha, việc Trung Quốc đầu tư vào những nhà máy sản xuất pin tại châu Âu đã khiến khả năng tự chủ trong lĩnh vực then chốt tương lai của lục địa già giảm đi.

“Những khoản đầu tư này đem lại cơ hội cho châu Âu nếu xét về việc làm và tác động kinh tế, tuy nhiên lại tạo nên sự phụ thuộc”, bà nói thêm.

Lo ngại về sự phụ thuộc vào Trung Quốc

Thế nhưng, mặc dù tìm giải pháp hỗ trợ thị trường việc làm nhưng chính phủ các quốc gia EU lại chú ý đến việc đảm bảo nguồn cung cho các nhà sản xuất ô tô địa phương nhiều hơn, đồng thời đưa ra những khoản trợ cấp lớn nhằm đẩy mạnh sản xuất.

Theo nhận định của một số chuyên gia trong ngành, việc thu hút đầu tư quan trọng hơn so với phát triển công nghệ với chính phủ.

“Điều quan trọng là chúng tôi nên sở hữu ngành sản xuất pin lớn tại châu Âu”, theo Heiner Heimes - chuyên gia theo dõi về thông báo của các nhà máy lớn ở châu Âu.

“Những sự việc xảy ra trong 2-3 năm qua cho thấy sự cần thiết của việc di dời ngành này tại châu Âu và trở nên độc lập hơn khi tìm nguồn cung”, theo Olivier Dufour - nhà đồng sáng lập của startup sản xuất pin Verkor của Pháp.

Hungary chiến thắng bất ngờ trong cuộc đua thu hút sản xuất đã tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc để hỗ trợ ngành sản xuất ô tô đang phát triển của mình. Theo đó, họ nhận được những khoản đầu tư của EVE và CATL.

Thế nhưng, đối với một nhà đầu tư mới, những ưu đãi nhận được khi tự sản xuất là quan trọng nhưng không phải là quan trọng nhất.

Khi Verkor chọn Dunkirk tại Pháp để xây dựng nhà máy sản xuất pin, Dufour cho biết điều quan trọng nhất là được tiếp cận gần hơn với khách hàng và dễ dàng xin giấy phép cho một địa điểm lớn cũng như khả năng dùng năng lượng tái tạo giá thấp. Một vấn đề khác là nguồn cung lao động do nhà máy này cần 1.200 nhân sự lành nghề và gấp 2-3 lần con số trên ở bộ phận cung ứng địa phương.

Liệu EU có đề xuất quy định nào nhằm hạn chế sự ảnh hưởng của Trung Quốc không? Châu Âu không có Đạo luật Giảm lạm phát không cho phép ô tô có dùng công nghệ của “thực thể nước ngoài có liên quan” nhận được ưu đãi như Mỹ.

Schmall cho rằng việc kích thích và tăng cường cạnh tranh qua các quy tắc là điều quan trọng, mà không nên tạo ra trở ngại. Bởi lẽ, về dài hạn, có thể người tiêu dùng sẽ cần mua những sản phẩm đắt đỏ hơn.

Mercedes-Benz cũng là một doanh nghiệp tìm nguồn cung pin từ Trung Quốc. 

“Điều này không phụ thuộc vào khu vực nào là trụ sở chính mà bạn đang hợp tác cùng. Bạn vẫn phải làm việc với công ty châu Á hay châu Âu khi họ xây dựng một nhà máy pin cho bạn”, theo CEO Ola Källenius.

Ông cũng đưa ra cảnh báo về việc một số nước đang chạy theo những chính sách bảo hộ. “Tôi nghĩ rằng việc xây dựng pháo đài ở quanh những khu vực kinh tế lớn sẽ khiến tăng trưởng bị kìm hãm”, ông nói.